ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΙ ΝΑΡΘΗΚΕΣ

Υπάρχουν τρεις τύποι προστατευτικών ναρθηκων που χρησιμοποιούνται στην οδοντιατρική. Κάθε ένας από αυτούς εξυπηρετεί διαφορετικό σκοπό.

1)Νάρθηκες Λεύκανσης

Για την λεύκανση στο σπίτι, ο οδοντίατρός σας προμηθευει με ένα σετ από μαλακούς εξατομικευμένους νάρθηκες σιλικόνης πάχους 1mm. Σε αυτούς μπαίνει το λευκαντικό τζελ και τους τοποθετείτε στο στόμα σας για 6-8 ώρες για 8-12 ημέρες για να γίνουν τα δόντια σας πιο λευκά.

2) Ναρθηκάς βρουξισμού

Οι άσθενείς συχνά παραπονιούνται για πόνο στις Κροταφογναθικες αρθρώσεις (ΚΓΔ) τους, (ακριβώς έξω από το αυτί) και πονοκεφάλους. Αυτό συμβαίνει επειδή σφίγγουν ή τρίζουν τα δόντια τους κατά τη διάρκεια της νύχτας. Αυτή η παραλειτουργική συνήθεια ονομάζεται βρουξισμός και συνήθως προκαλείται από το αγχος. Βρουξισμός μπορεί να παρατηρηθεί και κατά τη διάρκεια της ημέρας, αλλά αυτό είναι κάτι που κάποιος μπορεί να το χειριστεί. Το πρόβλημα είναι κατα την διάρκεια της νύχτας όπου το τρίξιμο ή σφίξιμο γίνεται⁶ υποσυνείδητα στον ύπνο. Σε αυτό το σημείο πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι το τρίξιμο των δοντιών είναι το αποτέλεσμα της λειτουργείας των μυών της μάσησης (μασητηρας, κροταφήτης κ.α.). Ο νάρθηκας βρουξισμού βοηθά τους μυς να χαλαρώσουν οδηγώντας τους στη θέση ανάπαυσης. Είναι κατασκευασμένος από σκληρό ακριλικό υλικό πάχους 2-3mm. Για να κατασκευάστει ο νάρθηκας, το εργαστήριο χρειάζεται αποτυπώματα της άνω και κάτω γνάθου και την σύγκληση τους στην κεντρική θέση της κάτω γνάθου σε σχέδη με την πάνω. Κατα την παράδοση κ διαδικασία ολοκληρώνεται με την εξομάλυνση της σύγκλεισης εσα στο στόμα. Για να μπορεί ένας οδοντίατρος να διεκπερώσει την διαδικασία πρέπει να έχει λάβει την κατάλληλη εκπαίδευση. Στην αρχή, η χρήση του νάρθηκα μπορεί να φανεί δυσκολη κ άβολη, αλλά μόλις το συνηθίσετε δεν μπορείτε να κοιμηθείτε χωρίς αυτόν.

3) Αθλητικός νάρθηκας

Ο αθλητικος νάρθηκας χρησιμοποιείται από τους αθλητές για την προστασία των δοντιών τους από ατυχήματα κατά τη διάρκεια ενός παιχνιδιού, ειδικά σε αθλήματα επαφής. Ο νάρθηκας είναι κατασκευασμένος από ένα παχύτερο αλλά πιο μαλακό υλικό, (σιλικόνη)το οποίο μπορεί να απορροφήσει κραδασμούς και κρούσεις υψηλής έντασης όταν ο παίκτης πέσει στο πρόσωπό του ή συγκρουστεί με άλλους παίκτες. Το απότομο και ξαφνικό κτύπημα είναι συχνά αρκετά ισχυρό για να βλάψει τόσο τα δόντια όσο και την ΚΓΔ και για αυτό ακριβώς χρησιμοποιείται ο νάρθηκας.

20η Μαρτίου: Παγκόσμια Ημέρα Στοματικής Υγείας

Η Παγκόσμια Οδοντιατρική Ομοσπονδία (FDI) έχει καθιερώσει την 20η Μαρτίου ως την «Παγκόσμια Ημέρα Στοματικής Υγείας».
Κύριος στόχος του εορτασμού και των εκδηλώσεων της ημέρας αυτής είναι να συνειδητοποιήσουμε όλοι τις επιπτώσεις που έχει η στοματική υγεία στη γενικότερη σωματική υγεία και ευημερία μας, και να υιοθετήσουμε καλύτερες συνήθειες στοματικής υγιεινής.

Το σύνθημα της Παγκόσμιας Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας για το 2021 είναι:

«Να είσαστε περήφανοι για το στόμα σας»
«Be proud of your mouth»

Με το στόμα μιλούμε, χαμογελούμε, μασούμε, γευόμαστε, φιλούμε. Αξίζει λοιπόν να το προσέχουμε!

Κυριότερες παθήσεις του στόματος
Στο στόμα συναντούνται παθήσεις από τις πιο απλές όπως είναι αυτές των δοντιών και των ούλων (όλοι γνωρίζουμε για την τερηδόνα και την ουλίτιδα) μέχρι και τις πιο σοβαρές παθήσεις όπως είναι ο Καρκίνος του Στόματος. Επίσης, στο στόμα παρουσιάζονται κάποια πρώτα συμπτώματα πολλών γενικότερων ασθενειών του οργανισμού μας όπως είναι για παράδειγμα ο Σακχαρώδης Διαβήτης, ορισμένα καρδιαγγειακά νοσήματα, κάποια μεταδιδόμενα νοσήματα, και αριθμός άλλων παθήσεων.
Η θεραπεία αυτών των ασθενειών μπορεί να γίνει ευκολότερη και αποτελεσματικότερη εάν τα πρώτα αυτά συμπτώματα διαγνωστούν έγκαιρα κατά τις επισκέψεις μας στον Οδοντίατρο.

Επιπτώσεις στην καθημερινότητά μας
Κάθε χρόνο, εκατομμύρια ημέρες εργασίας και σχολικής παρακολούθησης χάνονται λόγω της κακής στοματικής υγείας, γεγονός που έχει κυρίως οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις στους ανθρώπους. Έχει υπολογιστεί ότι περισσότερες από 50 εκατομμύρια σχολικές ώρες χάνονται κάθε χρόνο, λόγω προβλημάτων οδοντιατρικής φύσεως. Για τα παιδιά, αυτό μπορεί να έχει αρνητικό αντίκτυπο στις επιτυχίες που μπορεί να έχουν στο μέλλον. Είναι 12 φορές πιθανότερο η κακή στοματική υγεία να επηρεάσει την ικανότητα απόδοσης ενός παιδιού στο σχολείο -σε σύγκριση με τα παιδιά χωρίς οδοντιατρικά προβλήματα- με αποτέλεσμα ένα χαμηλότερο επίπεδο δραστηριοτήτων και επιδόσεων, ακριβώς εξαιτίας προβλημάτων σχετικών με το στόμα.
Επίσης, περισσότερες από 2,4 εκατομμύρια ημέρες εργασίας χάνονται λόγω στοματικών παθήσεων.

Πώς λοιπόν μπορούμε να γίνουμε περήφανοι για το στόμα μας;
Το στόμα μπορεί να παραμείνει υγιές και με όσο το δυνατόν λιγότερες παθήσεις εάν κάνουμε κάποιες έξυπνες επιλογές σε ότι αφορά τη στοματική υγιεινή, τη διατροφή και τις συνήθειες του τρόπου ζωής μας. Πιο συγκεκριμένα:

  • Βουρτσίζουμε τα δόντια μας τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα για δύο λεπτά, χρησιμοποιώντας μια φθοριούχο οδοντόπαστα,
  • Δεν ξεπλένουμε με νερό αμέσως μετά το βούρτσισμα αλλά είναι καλύτερα να φτύσουμε απλώς την περίσσεια του αφρού της οδοντόπαστας,
  • Ακολουθούμε μια υγιεινή διατροφή και περιορίζουμε τα σνακ, τις τροφές και τα ποτά με ψηλή περιεκτικότητα ζάχαρης,
  • Σταματούμε το κάπνισμα το συντομότερο,
  • Περιορίζουμε την κατανάλωση αλκοόλ στο ελάχιστο,
  • Φορούμε προστατευτικό στόματος αν ασχολούμαστε με αθλήματα επαφής,
  • Μετά τα γεύματα ή τα σνακ, αν δεν μπορούμε να βουρτσίσουμε τα δόντια (όπως για παράδειγμα, αν βρισκόμαστε εκτός σπιτιού) τότε ξεπλένουμε το στόμα με ένα φθοριούχο στοματικό διάλυμα ή μασούμε τσίχλα χωρίς ζάχαρη,
  • Χρησιμοποιούμε οδοντικό νήμα,
  • Επισκεπτόμαστε τον Οδοντίατρο για έλεγχο και καθαρισμό των δοντιών σε τακτικά διαστήματα.

Αν το καλοσκεφτεί κανείς, οι πιο πάνω συνήθειες δεν απαιτούν από εμάς κάτι πιο δύσκολο, ή πιο χρονοβόρο και δεν έχουν κάποιο επιπλέον οικονομικό κόστος, ενώ τα οφέλη που μπορούμε να αποκομίσουμε με τις έξυπνες αυτές επιλογές είναι τεράστια, τόσο για την στοματική όσο και για τη σωματική υγεία μας.

Κάνε λοιπόν καθημερινή συνήθεια σου τις συμβουλές που αναφέρθηκαν προηγουμένως για

«Να είσαστε περήφανοι για το στόμα σας» !

Εκ μέρους του Παγκύπριου Οδοντιατρικού Συλλόγου

Ενημέρωση για τις παρεχόμενες οδοντιατρικές υπηρεσίες στους δικαιούχους του Γενικού Σχεδίου Υγείας (ΓεΣΥ) που θα παρέχονται από την 1η Δεκεμβρίου 2020

Σύμφωνα με τον διαθέσιμο προϋπολογισμό του, ο Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας (ΟΑΥ) έχει συμπεριλάβει στο ΓΕΣΥ συγκεκριμένες προληπτικές οδοντιατρικές υπηρεσίες οι οποίες θα παρέχονται από τους συμβεβλημένους Οδοντίατρους. 
Είναι χρήσιμο να γνωρίζετε ποιες είναι ακριβώς οι οδοντιατρικές υπηρεσίες που θα δικαιούστε. Επίσης χρήσιμο είναι να γνωρίζετε ποιες επιπλέον εργασίες παρόμοιας φύσης είναι πιθανόν να σας συστήσει ο Οδοντίατρος σας, ακολουθώντας επιστημονικά διεθνείς τεκμηριωμένες συστάσεις και οδηγίες οι οποίες δεν καλύπτονται από το ΓΕΣΥ. 

Οδοντιατρικές υπηρεσίες φροντίδας που θα παρέχονται στο πλαίσιο του ΓεΣΥ 
ανάλογα με την ηλικία του δικαιούχου 
Σε κάθε κατηγορία παρατίθενται και οι πιθανές επιπλέον ανάγκες 

1.      Ηλικία 0-4 ετών 
Μία επίσκεψη τον χρόνο για  έλεγχο της στοματικής κοιλότητας και ενημέρωση του δικαιούχου/γονέα/κηδεμόνα για την σωστή στοματική υγιεινή, τις σωστές διατροφικές συνήθειες του παιδιού, την αποφυγή της τερηδόνας, τις στοματικές συνήθειες (θηλασμός δακτύλου, πιπίλας, κλπ) και την αντιμετώπιση τους. 
Αυτή η πράξη είναι πολύ σημαντική, καθώς δίνει τη δυνατότητα διάγνωσης παθολογικών καταστάσεων τόσον των δοντιών όσον και των ούλων, της γλώσσας, των χειλιών και γενικότερα όλης της στοματικής κοιλότητας. Λαμβάνοντας υπ’ όψιν πολλούς καθοριστικούς παράγοντες, παρέχει επίσης στον Οδοντίατρο τη δυνατότητα να εκτιμήσει τον τερηδονικό κίνδυνο και να συστήσει την συχνότητα των επισκέψεων. Συστήνεται η πρώτη επίσκεψη να γίνεται με την εμφάνιση του πρώτου δοντιού ή στην ηλικία τους ενός έτους. 
Πιθανές επιπλέον συστάσεις: 
α. Στα περισσότερα παιδιά αυτής της ηλικίας συστήνεται αυτός ο έλεγχος να πραγματοποιείται 2 φορές τον χρόνο, 
β. Αρκετά παιδιά της ηλικίας αυτής μπορεί να παρουσιάζουν ψηλό τερηδονικό κίνδυνο. Ο Οδοντίατρος σε αυτά τα παιδιά πιθανόν να συστήσει φθορίωση δοντιών 2-4 φορές τον χρόνο, 
γ. Σε πολλά παιδιά αυτής της ηλικίας υπάρχει ήδη ανάγκη για περισσότερες θεραπείες (εμφράξεις, ενδοδοντικές θεραπείες, εξαγωγές, κ.α.). 


2.      Ηλικία 4-6 ετών 
Μία επίσκεψη τον χρόνο για  αποτρύγωση (*), έλεγχο στοματικής κοιλότητας και ενημέρωση του δικαιούχου/γονέα/κηδεμόνα για την σωστή στοματική υγιεινή, τις σωστές διατροφικές συνήθειες του παιδιού, την αποφυγή της τερηδόνας, τις στοματικές συνήθειες (θηλασμός δακτύλου, πιπίλας, κλπ) και την αντιμετώπιση τους. 

Πιθανές επιπλέον συστάσεις: 
α. Στα περισσότερα παιδιά αυτής της ηλικίας συστήνεται αυτός ο έλεγχος να πραγματοποιείται 2 φορές τον χρόνο, 
β. Αρκετά παιδιά της ηλικίας αυτής μπορεί να παρουσιάζουν ψηλό τερηδονικό κίνδυνο. Ο Οδοντίατρος σε αυτά τα παιδιά πιθανόν να συστήσει φθορίωση των δοντιών 2-4 φορές τον χρόνο, 
γ. Σε πολλά παιδιά αυτής της ηλικίας υπάρχει ήδη ανάγκη για περισσότερες θεραπείες (εμφράξεις, ενδοδοντικές θεραπείες, εξαγωγές, κ.α.). 


3.      Ηλικία 6-12 ετών 
Μία επίσκεψη τον χρόνο για  αποτρύγωση, φθορίωση(**) και έλεγχο της στοματικής κοιλότητας. 
Πιθανές επιπλέον συστάσεις: 
α. Στα παιδιά αυτής της ηλικίας συστήνεται αυτός ο έλεγχος να πραγματοποιείται 2 φορές τον χρόνο, όπως και η  φθορίωση 2-4 φορές το χρόνο, ανάλογα με τον τερηδονικό κίνδυνο, 
β. Σε αρκετά παιδιά αυτής της ηλικίας υπάρχει ήδη ανάγκη για περισσότερες θεραπείες (εμφράξεις, ενδοδοντικές θεραπείες, εξαγωγές, κ.α.), 
γ. Συστήνεται ορθοδοντική εκτίμηση ή παρακολούθηση ή/και θεραπεία. 


4.      Ηλικία 12 ετών και άνω (συμπεριλαμβανομένων και των ενηλίκων) 
Μία επίσκεψη τον χρόνο για  αποτρύγωση και έλεγχο της στοματικής κοιλότητας. 
Πιθανές επιπλέον συστάσεις: 
α. Στα περισσότερα άτομα συστήνεται αυτός ο έλεγχος να πραγματοποιείται 2 φορές τον χρόνο, 
β. Σε άτομα μέχρι 18 ετών συστήνεται η φθορίωση 2 φορές τον χρόνο, καθώς και ορθοδοντική εκτίμηση ή παρακολούθηση ή/και θεραπεία, 
γ. Συχνά άτομα αυτής της ηλικίας παρουσιάζουν εγκατεστημένη περιοδοντική νόσο, δηλαδή ουλίτιδα (***) ή περιοδοντίτιδα (****), παθήσεις που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνον σε μία επίσκεψη, 
δ. Στα περισσότερα άτομα αυτής της ηλικίας υπάρχει ήδη ανάγκη για περισσότερες θεραπείες (εμφράξεις, ενδοδοντικές θεραπείες, εξαγωγές, κ.α.). 



Επεξήγηση οδοντιατρικών πράξεων και παθήσεων 
(*) Αποτρύγωση είναι η οδοντιατρική πράξη κατά την οποία απομακρύνονται οι μαλακές (π.χ. οδοντική πλάκα) και οι σκληρές (π.χ. τρυγία/πέτρα) εναποθέσεις από τις επιφάνειες των δοντιών. Πρόκειται για μια σημαντική προληπτική οδοντιατρική πράξη που σκοπό έχει τον περιορισμό της εμφάνισης της τερηδόνας στα δόντια και της περιοδοντικής νόσου,οι οποίες αποτελούν τη συχνότερη αιτία απώλειας δοντιών. 
(**) Φθορίωση είναι η οδοντιατρική πράξη κατά την οποία γίνεται τοπική εφαρμογή σκευασμάτων φθορίου, είτε με τη μορφή τζελ ή αφρού σε ειδικά δισκάρια για 1-4 λεπτά, είτε με την μορφή βερνικιού για επάλειψη των δοντιών. Η δράση της είναι αποδεδειγμένη στην μείωση εμφάνισης της τερηδόνας και συστήνεται ανεπιφύλακτα να γίνεται με την εμφάνιση των πρώτων μόνιμων δοντιών στο στόμα και μέχρι την ενηλικίωση. Με βάση τον τερηδονικό κίνδυνο, η Φθορίωση πολύ συχνά συστήνεται και σε παιδιά πολύ μικρότερης ηλικίας αλλά και σε ενήλικες ή και υπερήλικες. 
(***) Ουλίτιδα είναι μια συχνή πάθηση των ούλων η οποία οφείλεται στη μικροβιακή πλάκα που συσσωρεύεται στα δόντια. Κυριότερα συμπτώματα της ουλίτιδας αποτελούν η  ερυθρότητα (κοκκίνισμα), το οίδημα (πρήξιμο) και η αιμορραγία των ούλων. Η θεραπεία της ουλίτιδας περιλαμβάνει την αποτρύγωση, οδηγίες στοματικής υγιεινής, εξάλειψη παραγόντων κατακράτησης πλάκας (π.χ. «διόρθωση» παλιών εμφράξεων ή προσθετικών εργασιών στα δόντια), τοπική φαρμακευτική αγωγή, κ.α. Συνήθως για τη θεραπεία της απαιτούνται περισσότερες από μία επισκέψεις στον Οδοντίατρο. 
(****) Περιοδοντίτιδα. Εάν η ουλίτιδα δεν θεραπευτεί έγκαιρα πιθανόν να οδηγήσει στη δημιουργία περιοδοντίτιδας. Σε αυτή τη περίπτωση η φλεγμονή είναι πιο σοβαρή και ταυτόχρονα με τα ούλα επηρεάζεται και το οστό (κόκκαλο) που περιβάλλει και στηρίζει τα δόντια. Για αυτό, επιπρόσθετα στα συμπτώματα που παρατηρούνται στα ούλα, παρατηρείται και κινητικότητα των δοντιών (κουνιούνται). Αν η περιοδοντίτιδα δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα πιθανόν να οδηγήσει σε απώλεια δοντιών. Για την θεραπεία της περιοδοντίτιδας, επιπρόσθετα από όσα αναφέρονται για την θεραπεία της ουλίτιδας, μπορεί να χρειαστεί ριζική απόξεση (βαθύς και ενδελεχής καθαρισμός των επιφανειών των ριζών των δοντιών) ενώ σε πιο σοβαρές καταστάσεις μπορεί να χρειαστεί και χειρουργική επέμβαση. Η θεραπεία της περιοδοντίτιδας απαιτεί συνήθως πολλές επισκέψεις στον Οδοντίατρο. 
Μετά την θεραπεία των Νόσων του Περιοδοντίου (ουλίτιδας και περιοδοντίτιδας) απαιτείται ο περιοδικός έλεγχος σε τακτά διαστήματα για την διατήρηση του θεραπευτικού αποτελέσματος. Ο έλεγχος αυτός γίνεται 2 ή περισσότερες φορές τον χρόνο και περιλαμβάνει μεταξύ άλλων και την αποτρύγωση.

Έγκλειστα Δόντια

Έγκλειστα ονομάζονται τα δόντια που παραμένουν εξολοκλήρου μέσα στο κόκκαλο και δεν ανατέλλουν και ημι-έγκλειστα  τα δόντια τα οποία ανατέλλουν μερικώς δηλαδή ένα μέρος τους μόνο φαίνεται στη στοματική κοιλότητα.

Η κατάσταση αυτή πιο συχνά παρατηρείται στους  τρίτους γομφίους γνωστούς ως φρονιμίτες. Κάποτε μπορεί να παρατηρηθεί και στους κυνόδοντες και πιο σπάνια στους προγομφίους.

Οι φρονιμίτες είναι τα τελευταία δόντια που ανατέλλουν στη στοματική κοιλότητα στην ηλικία των 19-21 χρονών. Είναι τα πιο δυνατά δόντια ,έχουν παράξενο σχήμα, δεν έχουν σταθερό αριθμό ριζών και ανατέλλουν σε ασυνήθιστα σημεία πράγμα που δυσκολεύει την εξαγωγή τους. Κάποτε βρίσκονται πολύ κοντά στο κάτω φατνιακό νεύρο και κρίνεται αναγκαίο εκτός από πανοραμική ακτινογραφία να γίνει και μία τρισδιάστατη ακτινογραφία που θα μας δώσει την ακριβή θέση του δοντιού σε σχέση με το νεύρο για να μην το τραυματίσουμε.

Η εξαγωγή των έγκλειστων δοντιών απαιτεί αφαίρεση του οστού που τα περιβάλλει με αποτέλεσμα οίδημα της παρειάς για 3 -4 μέρες, πόνο που όμως ρυθμίζεται με τα παυσίπονα, περιορισμό του ανοίγματος του στόματος και ίσως πόνο κατά την κατάποση. Για πρόληψη χορηγούνται αντιβιοτικά για 5 μέρες και παυσίπονα.

ΓΙΑΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΦΑΙΡΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΥΣ ΦΡΟΝΙΜΙΤΕΣ

  • Τα έγκλειστα δόντια μπορεί να σπρώξουν τα διπλανά κατά την ανατολή προκαλώντας  στρέβλωση των προσθίων δοντιών. Έτσι η έγκαιρη εξαγωγή τους μπορεί να προλάβει αυτή την κατάσταση
  • Τα ημιέγκλειστα δόντια επίσης τα οποία αποτελούν εστία κατακράτησης τροφών και κατ επέκταση μικροβίων μπορεί να προκαλέσουν περιστεφανίτιδα μια κατάσταση αρκετά επώδυνη που χρήζει χορήγηση αντιβιοτικών. Επίσης η κατακράτηση τροφών μπορεί να προκαλέσει τον τερηδονισμό των διπλανών δοντιών.